Visserijbeheer Verenigde Staten als lichtend voorbeeld?

06 maart 2016 | Peter Dohmen

Wanneer in ons land een verstandig (visserij)beheer van de zeebaars aan de orde wordt gesteld, wordt vaak verwezen naar de Verenigde Staten, waar men al vele jaren praktische ervaring heeft met stringente maatregelen om vissoorten te beschermen tegen overbevissing.

 

Een lichtend voorbeeld is het actieve sportvisserij op het gebied van de Atlantic striped bass (Morone saxatilis) aan de noordoostkust van de USA. Deze vissoort was gedurende enkele eeuwen de belangrijkste vissoort in de oostelijke kustwateren, waarop complete visserijgemeenschappen hun bestaan baseerden. Heel lang betrof dat uitsluitend de beroepsvisserij, maar toen in de jaren ’20 van de vorige eeuw de sportvisserij van de grond kwam, was de ‘striper’ al gauw een van de belangrijkste doelwitten.

 

Ineenstorting

In de jaren ’80 leidde een combinatie van verslechterende milieuomstandigheden en overbevissing door sport en beroep tot een totale crash en binnen enkele jaren daalde de populatie aan striped bass tot vér beneden het kritische minimum. Al zo’n 10 jaar eerder was echter in het Amerikaanse Congres de Magnuson-Stevens Fishery Conservation and Management Act aangenomen, waarin de verantwoordelijkheid voor het visserijbeheer in wat in de VS bekend staat als de Exclusive Economic Zone (de wateren tot 200 mijl uit de Amerikaanse kust) werd neergelegd bij de National Marine Fisheries Service. Die wet was oorspronkelijk bedoeld om visserij door buitenlandse schepen aan banden te leggen, maar werd al snel uitgebreid met de broodnodige regulering van de ‘eigen’ visserij in het gehele kustgebied. Deze wet bood de Atlantic States Marine Fisheries Commission voldoende handvatten om in de noordoostelijke Atlantische staten met werkelijk draconische maatregelen te komen, waarbij de beroepsvisserij vrijwel aan banden werd gelegd en sportvissers te maken kregen met zwaar beperkende bag limits. En als in de VS dergelijke maatregelen worden genomen, dan wordt er meteen ook nét zoveel nadruk gelegd op handhaving en worden daarvoor ook voldoende fondsen vrij gemaakt. De controles waren dermate intensief en stringent en de boetes dermate hoog, dat vrijwel niemand het aandurfde om illegaal te vissen, met als gevolg dat de visstand zich in rap tempo spectaculair herstelde.

 

Visserijbeheer Verenigde Staten als lichtend voorbeeld? 2

De sportvisserij op ‘stripers’ brengt meer geld in het laadje dan de beroepsvisserij en bovendien wordt voor een aanzienlijk deel gevist volgens het principe van Catch & Release.

 

Vervolgens werden de teugels enigszins gevierd, met dien verstande dat de prioriteit van het beheer kwam te liggen op de sportvisserij. Die bracht namelijk aantoonbaar zóveel meer geld in het laatje, dat de beroepsvisserij zwaar beperkt bleef en de sportvisserij als belangrijkste ‘stake holder’ werd (en wordt) beschouwd. Het gevolg is dat in de jaren tussen 2005 en 2014 de sportvisserij gemiddeld zo’n 12 miljoen kilo striped bass als vangst registreerde en de beroepsvisserij ‘slechts’ 25% daarvan, zo’n 3 miljoen kilo. Een vergelijkbaar beheersmodel heeft de Ierse overheid enige jaren terug ingesteld voor de zeebaars, met dien verstande dat Ierse beroepsvissers in het geheel niet gericht op zeebaars mogen vissen en slechts een geringe bijvangst kunnen verantwoorden.

 

Red snapper

Een ander voorbeeld van zo’n succes story is dat van de red snapper (Lutjanus campechanus) in de Golf van Mexico. Deze felrood gekleurde vis wordt beschouwd als een van de beste consumptievissen die er is en wordt dientengevolge zwaar bevist. Ook voor deze soort dingen beroepsvisserij en sportvisserij naar hun aandeel in de buit en -het laat zich raden-  de soort werd zwaar overbevist en de stand in de Golf van Mexico duikelde net als die van de striper en óók al in die kennelijk beroerde jaren ’80 volledig ineen. Met behulp van diezelfde Magnuson-Stevens Fishery Conservation and Management Act die voor de striped bass werd toegepast, kreeg ook de red snapper wettelijke bescherming. De beroepsvisserij werd beperkingen opgelegd en voor de sportvisser werd een bag limit van zeven vissen van kracht. Toen dat onvoldoende zoden aan de dijk zette, werd er tussen 2000 en 2007 een gesloten tijd van enkele maanden van kracht en mocht er gedurende een periode van seizoen van 194 dagen recreatief op red snapper worden gevist, met een bag limit van vier personen per dag.

 

Visserijbeheer Verenigde Staten als lichtend voorbeeld? 3

Een zeer gewilde consumptievis!

 

Hoewel zich vervolgens een voorzichtig herstel inzette, besloot men het zekere voor het onzekere te nemen en werden er na 2007 nog meer beperkingen opgelegd. Zo gold vorig jaar (2015) voor het Amerikaanse deel van de Golf van Mexico voor individuele sportvissers een seizoen van slechts 10 (!) dagen, van 1 tot 11 juni, met een bag limit van twee vissen per persoon per dag en mocht er door de vloot aan charterboten slechts zes weken gericht op red snappers worden gevist.

 

Maar wat nu?

Onderdeel van het visserijbeheer in de Verenigde Staten is dat men uitermate serieus is met het monitoren van de effecten van de genomen maatregelen. Er geldt een verplichte vangstregistratie en de visstand wordt voortdurend bemonsterd.

 

Visserijbeheer Verenigde Staten als lichtend voorbeeld? 4

Er worden inmiddels weer volop red snappers gevangen!

 

Inmiddels blijkt de stand aan red snappers vrijwel weer op het niveau van vóór de ‘Nationale Red Snapper Crisis’. Sterker nog: de rode vissen worden massaal aangetroffen op plaatsen waar ze in geen jaren werden gezien en sportvissers die op andere soorten vissen, klagen steen en been dat hun aas voortdurend wordt weggekaapt door de red snappers. Een soort dus, die ze niet mogen en zeker ook niet durven vangen… Daaraan hebben behalve de rigide vangstbeperkingen overigens ook andere beheersmaatregelen bijgedragen. Zo werden in de Golf van Mexico op grote schaal kunstmatige riffen aangelegd en de red snapper is een van de soorten die van deze kunstmatige schuilplaatsen profiteert. De deskundigen staan nu echter voor een belangrijke beslissing: kunnen de beperkende maatregelen worden versoepeld, of neemt men het zekere voor het onzekere en handhaaft men het korte visseizoen en de beperkte bag limit?

 

Visserijbeheer Verenigde Staten als lichtend voorbeeld? 5

De red snapper profiteerde ook van de aanleg van kunstmatige riffen en de beschutting die de soort vond bij olieplatforms en andere obstakels in zee.

 

De Amerikaanse sportvissers en zeker ook de exploitanten van de zeer uitgebreide chartervloot vinden het genoeg zo; zij staan te trappelen om zich weer vol overgave op deze ultieme sport- en consumptievis te mogen storten. De visserijbiologen staan echter in dubio en het vrij geven van de visserij lijkt vooralsnog een brug te ver. Er wordt nu gedacht aan maatregelen zoals zonering, waarbij er in ieder geval voorlopig alleen in daartoe speciaal aangewezen zeegebieden op de red snapper mag worden gevist.

 

Wat kunnen wij hiervan leren?

De hier beschreven Amerikaanse praktijkvoorbeelden tonen enkele zaken aan:

 

  1. De gevolgen van overbevissing van een vissoort zijn, indien de juiste maatregelen worden genomen, weldegelijk omkeerbaar;
  2. Je bent er niet met het afkondigen van maatregelen; uiteindelijk gaat het om de de naleving van die maatregelen en die naleving dient met de juiste middelen (en fondsen) te worden afgedwongen;
  3. Als een vissoort aantoonbaar meer economisch belang oplevert als ‘sportvis’ dan als commercieel beviste soort, leg de prioriteit dan bij de sportvisserij en laat (strikt gelimiteerde) beroepsmatige benutting slechts toe als de visstand dat kan dragen.

 

Het mooie is nu dat deze drie gevolgtrekkingen, die zijn gebaseerd op diverse case studies die enige decennia in beslag namen, vrijwel één op één ook toepasbaar zijn op het beheer van de Europese zeebaarsstand. Dichter bij huis toont het in Ierland gekozen en nu reeds zeer effectieve beheersmodel dat overigens ook al ontegenzeggelijk aan.

 

Visserijbeheer Verenigde Staten als lichtend voorbeeld? 6

Het begin is er, maar nu doorpakken en vooral ook (moeilijke) politieke keuzes durven maken…

 

Voor dergelijke maatregelen is echter politieke moed nodig en dienen ook voldoende fondsen beschikbaar te worden gesteld.
Wie van onze parlementariërs pakt die handschoen op?

 

Zie ook: www.sportfishingmag.com


(Met dank aan Michel van Spankeren) 

 

Geraadpleegde literatuur, o.a.  The Great Gulf Red Snapper Train Wreck, 35 years of flawed data, user conflicts and political infighting, Dr. Bob Shipp, February 29, 2016 en Atlantic Striped Bass, Species, Atlantic States Marine Fisheries Commission, 2016


Reactie plaatsen

 

Uw reactie is meer dan welkom en zal bij goedkeuring door de redactie geplaatst worden.

 

Reacties (1)

 

Ron Hartog

Als secretaris van IJ.Z.Z.V. heb ik mij door Jan Willem Wijnstroom en Loekie Oudshoorn, Beide Sportvisserij Nederland, vorig jaar laten voorlichten dat de Europese unie met 2 maten meet. In Frankrijk worden staand want vissers niet gezien als beroepsvissers maar als sportvissers, zo wordt het vangstpercentage krom beïnvloedt. Sportvisserij Nederland moet hiertegen in actie komen maar doet niets. Aan de andere kant heb ik ook een vraag, 30 jaar geleden vingen we kabeljauw vanaf de kant tot zelfs een meter en er zwom hier GEEN zeebaars. De zeebaars verdrinkt in de Noordzee de kabeljauw. Wat willen we, als we zeebaars beschermen verliezen we de gul, en dan mogen we daar vervolgens ook niet meer op vissen, dat is de omgekeerde wereld. Sportvisserij Nederland ga eens gewoon je werk doen en je inzetten voor je leden.