Naakte en knorrende Amerikaanse immigranten – blog Sjors Waterschoot

26 oktober 2018 | Sjors Waterschoot

Sjors Waterschoot

Gepassioneerd sportvisser op zowel zoet als zout en als soortenjager altijd op zoek naar een nieuwe vissoort op zijn voortdurend groeiende lijst.

Bovenstaande titel zal je wellicht vreemd doen opkijken, maar ik ben absoluut niet van plan om hier een vies verhaaltje te verkopen… Integendeel, dit blog gaat over twee Amerikaanse zout/brakwatervissoorten, die waarschijnlijk via ballastwater van oceaanschepen in ons water terecht zijn gekomen. Als die verklaring voor hun plotselinge opduiken correct is, zal het geen toeval zijn dat deze beide exotische vissoorten tot dusverre het vaakst gesignaleerd zijn op een en dezelfde plek: het Noordzeekanaal tussen IJmuiden en Amsterdam.

 

De eerste gelukszoeker waarop ik doel is de knorrepos (Micropogon undulatus). Deze soort is in Nederland voor het eerst waargenomen in 2004. De knorrepos dankt zijn naam aan het knorrende geluid dat de vis maakt wanneer hij zich bedreigd voelt. In het Engels heten ze dan ook Atlantic croaker, letterlijk vertaald ‘Atlantische kwaker’. De knorrepos is een zoutwatervis, maar trekt graag de estuaria op, niet alleen om te paaien, maar ook omdat ze in brak water goed gedijen. 

 

De knorrepos behoort tot de Sciaenidae (drums of croakers), dezelfde familie als bijvoorbeeld de ombervissen. Wordt deze laatste dik twee meter lang, de knorrepos wordt niet groter dan zo’n 60 cm. Aan onze kant van de Atlantische Oceaan staat het Record Nederlandse Wateren van de Nederlandse Commissie Record Zeevissen (NCRZ) op 34 cm, maar er werd er op 12 september 2016 in het Noordzeekanaal ook eentje gevangen van 43 cm. En dat is eigenlijk helemaal nog niet zo’n gek formaat, want deze croakers zijn hier vooralsnog vrij zeldzaam! Deze vis kon overigens helaas niet als record worden geratificeerd, aangezien hij nabij de monding van de Zaan werd gevangen in het zoete binnenwater.

 

02

De door Anton Janssen uit Zaandam in het Noordzeekanaal gevangen knorrepos van maar liefst 43 cm.

 

03

Ook deze Japanse ombervis (Argyrosomus japonicus) is familie van de knorrepos.

 

Dan is er dus nog die andere vluchteling… En alleen wie van jullie vorig jaar goed heeft opgelet, zal hem kennen. De naakte grondel (Gobiosoma bosc) werd vorig jaar aangetroffen tijdens een bemonstering op het Noordzeekanaal door het WUR (Wageningen Universiteit Research) en deze waarneming werd natuurlijk door onze bijna-gepensioneerde Peter via de Zeehengelsportpagina gedeeld op Facebook. Dat is tot dusverre dan eigenlijk ook de enige informatie die ik kon vinden met betrekking tot het voorkomen van deze soort in de Nederlandse wateren.

 

04

De naakte grondel is goed te herkennen aan het ontbreken van schubben en de duidelijk zichtbare verticale banden over de flank. 

 

De naakte grondel heeft net als alle andere grondels twee rugvinnen en de buikvinnen zijn vergroeid tot een zuigschijf, waarmee ze zichzelf aan een harde ondergrond kunnen vast klampen. De naam naakte grondel klinkt in eerste instantie gek, maar als je het visje van dichtbij bekijkt, valt op dat het dier geen schubben heeft. En dan klinkt dat ‘naakte’ opeens een stuk logischer. Daarnaast heeft deze soort duidelijk zichtbare verticale banden op de flank, waardoor hij helemaal niet zo lastig te onderscheiden is van de andere grondelsoorten.

 

05

Aan het Noordzeekanaal en de diverse zijtakken moest het gaan gebeuren…

 

Deze nazomer heb ik aan het Noordzeekanaal twee pogingen gedaan om gericht een knorrepos te vangen. Helaas zonder succes, maar ik heb wel een paar leuke zeebaarsjes, tongetjes en botten gevangen. Na mijn tweede sessie schoot mij opeens die naakte grondel weer te binnen. Ik zou wel eens met een kort hengeltje kunnen proberen om zo’n bijzondere grondel te vangen, terwijl ik tegelijkertijd ook op knorrepos vis. Beide soorten werden immers in dat Noordzeekanaal gevangen…

 

06

Ik ving o.a. wat botjes, maar helaas geen knorrepos. Deze twee botjes ving Roman overigens.

 

Om wat meer te weten te komen over deze grondelsoort, nam ik contact op met Patrick Kerwin, een Amerikaanse soortenjager die in het oorspronkelijke leefgebied van dit grondeltje woont. Hij heeft ze vaak genoeg gevangen, dat is zeker! Hij vertelde me dat ze graag uit de stroming verblijven en meestal op zo’n 90 tot 120 cm diep. Naakte grondels zijn erg agressief en een microhaakje is niet nodig; een witvishaakje maat no. 16 of 18 voldoet prima en het aas maakt eigenlijk niet uit, zo lang het maar in de bek past! 

 

Doordat deze targetvis graag uit de stroming verblijft, viel mijn oog meteen op een paar inhammen/zijkanalen van het Noordzeekanaal en ik sprak af met mijn twee vismaten Dirk Temmink en Roman Schaeken, om juist daar eens een kijkje te gaan nemen...

 

Zondag 21 oktober; de wekker gaat, het is half acht. Ik heb mijn spullen nog niet eens klaar staan, maar daar heb ik nog ruim drie kwartier voor. Ik heb met Dirk en Roman op station Zaltbommel afgesproken en vanuit daar rijden we eerst naar Engelhart Hengelsport in IJmuiden, waar we zagers en nog wat loodjes en ander materiaal oppikken. Vanaf daar is het niet ver meer voor we aan het water staan. 

 

07

Meer dan genoeg (brakwater)grondeltjes, maar niet eentje blijkt er naakt…

 

De eerste stek die we bezoeken, blijkt niet geweldig te zijn. In de kant zitten heel veel brakwatergrondels en er zwemt harder, die… we niet te pakken krijgen. Op de strandhengels vang ik alleen één botje. Het duurt dan ook niet erg lang voordat we verkassen. Wanneer we op een (voor mijn idee) perfecte plaats aankomen, is het nog wel even lastig om een goed bevisbaar stekje te vinden. Uiteindelijk klimmen we door de bosjes en over de stenen langs het water naar een open stuk aan een arm van het kanaal.

 

08

Uiteindelijk klimmen we door de bosjes en over de stenen langs het water naar een open stuk aan een arm van het kanaal.

 

Hier gaan eerst weer de strandpoken te water en vervolgens gaan we weer grondeltjes tikken. Roman en ik vangen al snel wat zwarte grondels, Dirk is zich meer op zijn feeders aan het concentreren, maar besluit uiteindelijk ook om toch een paar grondeltjes te vangen. Wanneer hij zijn eerste visje binnenhaalt, vraagt hij “Kijk eens! Wat is dit?”… “Wat?”, roep ik, “Dat is hem! De naakte grondel!” 

 

Dirk onthaakt het visje en zet hem in het cuvetje om hem beter te bekijken. Wat een cool beest zeg! En dat al bij de allereerste poging! Het lijkt een beetje moeilijk te bevatten, maar op dat moment schakel ik over. Laat die strandpoken maar zitten! Ik leen Dirk’s korte hengeltje voor een tijdje en zet aan allebei de hengels een tweede haakje, om mijn kansen te vergroten. De onderlijn gaat helaas ontzettend snel kapot en ik zit het grootste deel van de tijd te knopen… Maar ondertussen vang ik wel veel grondels; helaas zijn ze allemaal van de verkeerde soort. Roman doet hetzelfde en vangt ondertussen nog twee dikke botten, maar ook geen naakte grondel.

 

Na ongeveer 2 ½  uur vissen is het voor Roman tijd om te vertrekken. Dirk heeft zijn jas nog in de auto liggen en dus loopt hij even mee… Wanneer ik zie dat Dirk bijna door de bosjes is, vang ik weer een visje. “YESS!”, roep ik, “Nu heb ik hem ook!” Ik knip vlug een paar foto’s en plaats de grondel in het cuvetje. Daarna zet ik een sprint in richting Dirk. “Nu hebben we hem allebei!” Wanneer we terug bij de spullen komen, zie ik dat de cuvet op zijn kant ligt en dat vrijwel al het water weg is gelopen. Er zit nog maar één visje in… Dat zetten we maar vlug terug…

 

09

“Nu hebben we hem allebei!”

 

We genieten nog eventjes lekker van ons succes en de ondergaande zon, maar vangen verder niet veel meer dan de gebruikelijke grondelsoorten. Rond 19.00 uur stappen Dirk en ik in de bus naar Amsterdam en vanaf daar reizen met de trein huiswaarts, richting het zuiden. We zijn allebei zo blij met deze bijzondere vissoort op onze lijst, dat die toch lange treinreis opeens heel erg kort lijkt… 

 

Bedankt voor deze topdag, mannen. Zonder jullie was het niet gelukt en ook nog eens tien keer minder leuk! Zullen we die knorrepos volgend jaar dan maar arresteren?


Reactie plaatsen

 

Uw reactie is meer dan welkom en zal bij goedkeuring door de redactie geplaatst worden.

 

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.