De gebroeders Koornaar | blog Sjors Waterschoot

02 februari 2018 | Sjors Waterschoot

Sjors Waterschoot

Gepassioneerd sportvisser op zowel zoet als zout en als soortenjager altijd op zoek naar een nieuwe vissoort op zijn voortdurend groeiende lijst.

Dit keer gaat mijn bijdrage over een mini met een prachtige naam: het koornaarvisje. Die soort heb je toch al lang? Ja, dat klopt. Twee soorten zelfs: koornaarvis (Atherina presbyter) en kleine koornaarvis (Atherina boyeri). Die tweede soort is minder bekend en het is dus leuk om eens wat meer te vertellen over waar hij vandaan komt, de leefwijze en het verschil tussen beide soorten.

De haven van het aan de Oosterschelde gelegen Bruinisse is een vruchtbaar jachtgebied voor bijzondere mini’s.

 

De ‘gewone’ koornaarvis wordt in het Engels 'sand smelt' genoemd. Dat is in mijn ogen een wat verwarrende benaming, want je ziet deze visjes namelijk vooral in havens en nabij obstakels. Waar het woordje 'zand' vandaan komt, blijft voor mij dus enigszins een raadsel. 

 

Het betreft een langgerekt zilverkleurig visje dat maximaal zo’n 20 cm lang wordt. Er liggen 53 tot 57 schubben op de zijlijn. De koornaarvis is in onze Lage Landen inheems en komt algemeen voor in onze kustwateren. Het visje leeft in schoolverband en de paaitijd is van april t/m juni, waarbij de kleverige eieren aan zeewier worden geplakt. 

 

Als je het verschil niet weet, is de kleine koornaarvis ook écht een 'kleine' koornaarvis, maar het is wel degelijk een andere soort! Deze soort blijft inderdaad wat kleiner -met een lengte van zo’n 10 cm heb je het wel gehad- en telt daarnaast slechts 44 tot 48 schubben op de zijlijn. Ook de anaalvin is wat korter (13-15 vinstralen, terwijl A. presbyter er 15 tot 18 heeft), maar het tellen van de schubben op de zijlijn blijft de beste manier om ze van elkaar te onderscheiden. Al is dat natuurlijk echt priegelwerk, met die minuscule schubjes…

 

gebroeders koornaar 2

Koornaarvis (Atherina presbyter).

gebroeders koornaar 3

Kleine koornaarvis (Atherina boyeri).

 

De kleine koornaarvis komt van oorsprong voor in de Middellandse Zee, Zwarte Zee en in het oostelijke deel van de Atlantische oceaan, rond de Canarische eilanden en Madeira. Dit visje kan daar overigens zowel in zout, als in brak en soms zelfs zoet water voorkomen. In ons kustwater wordt deze soort slechts zelden waargenomen, terwijl de 'gewone' koornaarvis overal te vinden is. In het Veerse Meer en het Grevelingenmeer is Atherina boyeri voor het eerst waargenomen in 1964 en in beide voormalige zee-armen zijn deze mini’s inmiddels vrij algemeen.

 

Alle koornaarvis soorten zijn kleine rovertjes, die actief jagen op mini kreeftachtigen en visbroed. Wanneer je statisch met een loodje vist, zul je ze dan ook niet snel vangen. Een dobbertje van pak 'm beet 0,4 tot maximaal 1 gram, met kort daaronder één knijploodje en een klein witvishaakje, met bijvoorbeeld een made of stukje zager, doet het prima voor deze visjes. Ook actief vissen met een sabiki rig of een stukje om de haak gemonteerd aluminiumfolie kan effectief zijn.

 

Het is 6 januari 2018 en vandaag heb ik mijn eerste vissessie van het jaar! Samen met vismaat Dirk ga ik naar de vluchthaven van Bruinisse. We hopen daar op kleine grondeltjes zoals blonde grondel (Gobiusculus flavescens) en kleurige grondel (Pomatochistus pictus). Vorig jaar wist ik hier tijdens mijn eerste sessie aan deze stek beide micro's te vangen. Dirk mist deze grondelsoorten echter nog op zijn soortenlijstje en ik wil betere foto's. Daarbij heb ik vorig jaar ook nog eens één baby-snotolf (Cyclopterus lumpus) gezien, die mijn aasje wel interessant vond, maar niet toe hapte. Wie weet zwemmen er in deze vluchthaven meer van deze bijzondere vissen!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

gebroeders koornaar 4

gebroeders koornaar

Zorgvuldig alle hoekjes en gaatjes afpeuteren met een pennetje.

 

Wanneer we in Bruinisse aankomen, pikken we eerst nog eventjes twee ons zagers op, maar dan is het tijd om te vissen! Zodra we de hengels klaar hebben, lopen we langzaam de kant van de haven af, terwijl we in het kraakheldere water staren, op zoek naar beweging. Af en toe schiet er een grondeltje weg vanuit tussen de stenen. Dat zijn dus geen blonde grondels, want die zwemmen op half water. Helaas krijgen we ze niet te pakken. Na zo’n 60 meter speuren, zie ik kringetjes in het water. Ik denk eerst aan blonde grondel, maar Dirk en ik komen er snel achter dat het koornaarvissen zijn.

 

gebroeders koornaar 06

Een groot exemplaar van de kleine koornaarvis

 

Met het pennetje werpen we het schooltje verschillende keren aan. De truc bij deze visjes is om je aasje voortdurend een beetje in beweging te houden. Wanneer de visjes het aas eenmaal hebben opgemerkt, kun je ze even hun gang laten gaan en wachten tot het pennetje onder gaat. Mijn dobber gaat eerst onder en wanneer ik het visje vast heb, kom ik er al snel achter dat het een kleine koornaarvis betreft! Ik kan dat goed zien, aangezien ik er eerder al één keer eentje heb gevangen in de werkhaven een eindje verderop en van de zomer had ik er bovendien een aantal in Spanje. Dit is wél mijn grootste exemplaar van deze soort en levert bovendien een duidelijke foto op voor in het archief.


gebroeders koornaar 7

Catch & Release…

 

Nadat we samen vijf koornaarvissen hebben gevangen (drie kleine en twee gewone) besluiten we om nog wat op zoek te gaan naar andere vissoorten. We peuteren de oevers van de vluchthaven af en proberen het ook in de werkhaven een eindje verderop, maar vis vangen is er niet meer bij. Wel weet ik nog een slak te haken en vangt Dirk nog een 'gewone spinkrab' (Macropodia rostrata). Leuk voor de foto, maar we hadden toch echt liever een visje gehad! 


gebroeders koornaar 08

Gewone spinkrab (Macropodia rostrata).

 

Wanneer de zon op deze januaridag al vroeg onder is, begint het ook knap koud te worden en daarom pakken we maar weer in voor de lange terugweg naar huis. Voor Dirk is de kleine koornaarvis een nieuwe soort en ik blij met de goede foto's. Zo werd het toch weer een leuk dagje soortenjagen.


Reactie plaatsen

 

Uw reactie is meer dan welkom en zal bij goedkeuring door de redactie geplaatst worden.

 

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.